تفاوت روغن 3GS و 4GS سانیسو؛ کدام برای کمپرسور شما مناسب است؟

تفاوت روغن 3GS و 4GS سانیسو قبل از هر چیز به گرید ویسکوزیته آن‌ها مربوط می‌شود. روغن 3GS سیال‌تر است، درحالی‌که 4GS غلظت بیشتری دارد و می‌تواند در شرایط یکسان، لایه روان‌کاری ضخیم‌تری میان قطعات کمپرسور ایجاد کند. هر دو محصول در خانواده روغن‌های معدنی GS قرار می‌گیرند و برای برخی سیستم‌های تبرید مجهز به مبردهای HCFC و طبیعی طراحی شده‌اند.

بااین‌حال، نمی‌توان فقط با این قاعده که «3GS برای سردخانه و 4GS برای تهویه مطبوع است» روغن مناسب را انتخاب کرد. نوع مبرد، مدل و ساختار کمپرسور، دمای تبخیر و گرید تأییدشده از سوی سازنده، همگی در این تصمیم نقش دارند. استفاده از روغن نامتناسب نیز می‌تواند جریان روغن، برگشت آن در مدار و کیفیت روان‌کاری قطعات داخلی کمپرسور را تحت تأثیر قرار دهد.

در ادامه، مشخصات فنی این دو مدل از روغن کمپرسور سانیسو را مقایسه می‌کنیم و توضیح می‌دهیم برای انتخاب میان 3GS و 4GS باید چه اطلاعاتی از سیستم برودتی در اختیار داشته باشید.

تفاوت روغن 3GS و 4GS در مشخصات فنی و عملکرد

جدول زیر مشخصات فنی روغن کمپرسور سانیسو 3GS و 4GS را در کنار هم نشان می‌دهد تا اختلاف گرید، ویسکوزیته و رفتار این دو روغن بهتر قابل مقایسه باشد.

اعداد این جدول، مقادیر معمول تولید هستند و ممکن است در نسخه‌های مختلف دیتاشیت یا محموله‌های تولیدی کمی تفاوت داشته باشند. در کاتالوگ Japan Sun Oil نیز ویسکوزیته 3GS و 4GS در دمای ۴۰ درجه به‌ترتیب حدود ۲۹٫۵ و ۵۴٫۹ میلی‌مترمربع بر ثانیه درج شده است. بنابراین، اختلاف جزئی میان دیتاشیت‌ها تأثیری بر نتیجه اصلی مقایسه ندارد و تفاوت روغن کمپرسور 3GS و 4GS همچنان در میزان ویسکوزیته آن‌ها دیده می‌شود.

ویسکوزیته روغن 3GS و 4GS چه اثری بر کمپرسور دارد؟

ویسکوزیته نشان می‌دهد روغن تا چه اندازه در برابر جاری‌شدن مقاومت دارد. روغن 3GS به‌دلیل ویسکوزیته کمتر، در دمای یکسان روان‌تر حرکت می‌کند. در مقابل، روغن 4GS غلظت بیشتری دارد و می‌تواند لایه روان‌کاری ضخیم‌تری میان سطوح متحرک ایجاد کند.

این تفاوت به معنای بهتر بودن قطعی یکی از دو روغن نیست. اگر روغن بیش از مقدار موردنیاز کمپرسور غلیظ باشد، گردش و بازگشت آن در مدار ممکن است با مشکل روبه‌رو شود. روغن بیش‌ازحد رقیق نیز احتمال دارد در شرایط کاری سنگین، فیلم روان‌کاری کافی میان قطعات ایجاد نکند. در هر دو وضعیت، یاتاقان‌ها، پیستون‌ها و سایر اجزای متحرک کمپرسور تحت فشار بیشتری قرار می‌گیرند.

نقطه ریزش پایین‌تر 3GS نیز نشان می‌دهد این روغن در دماهای پایین، قابلیت جریان خود را بهتر حفظ می‌کند. بااین‌حال، در پاسخ به این سؤال که روغن 3GS بهتر است یا 4GS، نمی‌توان فقط به دمای سردخانه یا غلظت روغن استناد کرد. مدل کمپرسور، نوع مبرد، دمای تبخیر و گرید تأییدشده از طرف سازنده باید در کنار مشخصات فنی روغن بررسی شوند.

برای انتخاب بین روغن 3GS و 4GS چه اطلاعاتی لازم است؟

برای انتخاب میان روغن سانیسو 3GS و 4GS، تنها دانستن اینکه یکی رقیق‌تر و دیگری غلیظ‌تر است کافی نیست. روغن باید با طراحی داخلی کمپرسور، نوع مبرد و محدوده کاری سیستم هماهنگ باشد. به همین دلیل، پاسخ به پرسش‌هایی مانند «روغن 3GS یا 4GS برای چه کمپرسوری است؟» بدون اطلاع از مشخصات فنی دستگاه امکان‌پذیر نیست.

مدل دقیق کمپرسور و روغن تأییدشده سازنده

اولین مرجع برای انتخاب روغن، پلاک کمپرسور و دفترچه فنی همان مدل است. حتی کمپرسورهای یک برند ممکن است با توجه به خانواده محصول، مبرد و نوع طراحی، از روغن معدنی، آلکیل‌بنزن یا POE استفاده کنند. بنابراین نمی‌توان نسخه‌ای کلی برای تمام کمپرسورهای کوپلند ، دانفوس یا بیتزر ارائه داد.

برای نمونه، کوپلند در راهنمای کمپرسورهای اسکرال ZR*KC که با R22 کار می‌کنند، استفاده از روغن معدنی را مشخص کرده و Suniso 3GS را برای افزودن روغن در زمان سرویس تأیید می‌کند. در مقابل، دانفوس برای کمپرسورهای پیستونی سری MT با R22، روغن معدنی اختصاصی 160P را تعیین کرده است. این تفاوت نشان می‌دهد یکسان بودن مبرد، لزوماً به معنای یکسان بودن روغن مناسب نیست.

در نتیجه، برای پیدا کردن روغن مناسب کمپرسور R22 باید شماره کامل مدل بررسی شود. نام برند، توان کمپرسور یا شکل ظاهری دستگاه به‌تنهایی اطلاعات کافی برای انتخاب میان 3GS و 4GS در اختیار نمی‌گذارد.

نوع مبرد موجود در سیستم

سری GS سانیسو برای سیستم‌های دارای مبردهای HCFC و برخی مبردهای طبیعی تولید شده است. در کاتالوگ Japan Sun Oil، مبردهایی مانند R22، R717، R600a و R290 در محدوده کاربرد این خانواده قرار گرفته‌اند. بااین‌حال، سازگاری عمومی روغن با یک مبرد به معنای مناسب‌بودن آن برای تمام کمپرسورهای استفاده‌کننده از همان مبرد نیست.

در سیستم‌هایی که از گاز R22 استفاده می‌کنند، ممکن است روغن معدنی 3GS، روغن 4GS، آلکیل‌بنزن یا روغن اختصاصی سازنده موردنیاز باشد. انتخاب نهایی باید مطابق اطلاعات فنی کمپرسور انجام شود.

برای مبردهای HFC و HFO مانند R134a، R404A، R407C و R410A نیز نباید به‌صورت خودکار سراغ 3GS یا 4GS رفت. سانیسو برای این گروه از مبردها، روغن‌های سنتتیک POE سری Sunice SL را معرفی کرده است. البته در اینجا نیز مدل کمپرسور و توصیه سازنده اولویت دارد.

دمای تبخیر و نوع کمپرسور

دمای داخل سردخانه با دمای تبخیر مبرد یکسان نیست. ممکن است دو سیستم در دمای محیط مشابه کار کنند، اما به‌دلیل طراحی اواپراتور، فشار مکش و شرایط بار، دمای تبخیر متفاوتی داشته باشند. به همین علت، انتخاب روغن کمپرسور صرفاً براساس زیر صفر یا بالای صفر بودن فضای سردخانه دقیق نیست.

راهنمای انتخاب سانیسو، نوع مبرد را در کنار دمای تبخیر و ساختار کمپرسور بررسی می‌کند. انتخاب روغن برای کمپرسور پیستونی ممکن است با کمپرسور اسکرو یا سانتریفیوژ تفاوت داشته باشد، حتی اگر مبرد هر دو سیستم یکسان باشد.

برای تصمیم‌گیری درست، این مراحل باید به‌ترتیب انجام شوند:

1. شماره کامل مدل کمپرسور از روی پلاک دستگاه خوانده شود.
2. نوع مبرد فعلی سیستم مشخص شود.
3. دمای تبخیر و محدوده کاری کمپرسور بررسی شود.
4. نوع و گرید روغن درج‌شده در دفترچه سازنده پیدا شود.
5. فقط در صورت تأیید مشخصات، میان روغن 3GS و 4GS انتخاب انجام گیرد.

بنابراین کاربرد روغن 3GS و 4GS را نمی‌توان فقط با عبارت‌هایی مانند «مناسب سردخانه» یا «مناسب تهویه مطبوع» مشخص کرد. هرکدام زمانی انتخاب درستی هستند که گرید آن‌ها با مدل کمپرسور و شرایط واقعی مدار برودتی مطابقت داشته باشد.

آیا می‌توان روغن 3GS و 4GS را جایگزین یا با یکدیگر مخلوط کرد؟

جایگزینی روغن 3GS و 4GS صرفاً به‌دلیل معدنی‌بودن هر دو محصول، تصمیم مطمئنی نیست. اختلاف گرید ویسکوزیته می‌تواند نحوه روان‌کاری و گردش روغن را تغییر دهد؛ بنابراین روغن موجود در کمپرسور باید با گرید تأییدشده برای همان مدل تطابق داشته باشد.

درباره مخلوط کردن روغن 3GS و 4GS نیز یک قانون یکسان برای تمام کمپرسورها وجود ندارد. کوپلند در راهنمای روان‌کارهای مورد تأیید خود اعلام کرده است که برای برخی محصولات، روغن‌های معدنی تأییدشده را می‌توان هنگام شارژ تکمیلی جایگزین یکدیگر کرد. بااین‌حال، همین راهنما برای بعضی خانواده‌های کمپرسور محدودیت جداگانه در نظر می‌گیرد؛ برای مثال، برخی مدل‌های R22 فقط با روغن آلکیل‌بنزن تأیید شده‌اند.

بیتزر نیز استفاده از روغن جایگزین را فقط در صورت تطابق مشخصات فنی و قرارگرفتن در گروه ویسکوزیته مناسب قابل بررسی می‌داند. این سازنده هشدار می‌دهد که مخلوط‌کردن روغن‌های متفاوت ممکن است خواص روان‌کار را تغییر دهد. از آنجا که 3GS و 4GS در دو گرید ویسکوزیته متفاوت قرار دارند، ترکیب یا جایگزینی آن‌ها بدون تأیید سازنده همان مدل کمپرسور توصیه نمی‌شود.

پیش از افزودن یا تعویض روغن، باید این موارد بررسی شوند:

• نام و گرید روغن درج‌شده در راهنمای کمپرسور
• نوع روغنی که در حال حاضر داخل دستگاه قرار دارد
• مقدار روغن موردنیاز برای شارژ تکمیلی
• مجازبودن تغییر گرید از طرف سازنده کمپرسور

اگر روغن فعلی دستگاه مشخص نیست، افزودن 3GS یا 4GS بدون بررسی فنی می‌تواند ترکیب نامعلومی در کارتل ایجاد کند. همچنین هنگام تعویض کامل روغن، نباید فقط روغن داخل کارتل تخلیه و گرید دیگری اضافه شود؛ زیرا مقداری روغن ممکن است در لوله‌ها، اواپراتور، کندانسور یا جداکننده روغن باقی مانده باشد.

در نتیجه، استفاده از روغن 3GS به‌جای 4GS یا برعکس فقط زمانی قابل قبول است که سازنده همان مدل کمپرسور آن را تأیید کرده باشد. در غیر این صورت، مطمئن‌ترین روش استفاده از همان روغن و گریدی است که در دفترچه فنی یا پلاک کمپرسور درج شده است.

جمع‌بندی؛ روغن 3GS بهتر است یا 4GS؟

در پاسخ به این پرسش که روغن 3GS بهتر است یا 4GS، نمی‌توان یکی را به‌صورت مطلق گزینه برتر دانست. تفاوت روغن 3GS و 4GS سانیسو در گرید ویسکوزیته آن‌هاست؛ 3GS سیال‌تر است و 4GS غلظت بیشتری دارد، اما همین ویژگی به‌تنهایی معیار انتخاب نیست.

روغن مناسب باید با مدل کمپرسور، نوع مبرد، دمای تبخیر و دستورالعمل سازنده هماهنگ باشد. حتی برای انتخاب روغن مناسب کمپرسور R22 نیز نمی‌توان یک گرید ثابت را برای تمام دستگاه‌ها پیشنهاد داد. برخی مدل‌ها با 3GS، بعضی با 4GS و گروهی با روغن‌های دیگری کار می‌کنند.

بنابراین پیش از خرید روغن کمپرسور سردخانه، شماره کامل مدل دستگاه، نوع مبرد و روغن فعلی سیستم را مشخص کنید. بررسی این اطلاعات، احتمال انتخاب اشتباه، اختلال در روان‌کاری و هزینه‌های بعدی سرویس را کاهش می‌دهد. در صورت نامشخص‌بودن مشخصات، بهتر است پیش از سفارش با کارشناسان کالا سرد آسیا مشورت کنید.